Werken op zee klinkt avontuurlijk. De wijde oceaan, vreemde havens en een internationale crew. Maar voordat je aan boord stapt, moet je door een stapel papierwerk heen. De scheepvaart is internationaal gereguleerd om veiligheid te waarborgen. Dat betekent dat je zonder de juiste certificaten en documenten de loopplank niet op komt. Welke papieren je nodig hebt, hangt af van je functie. Werk je op het dek, in de machinekamer of juist in de horeca? Elke rol heeft zijn eigen eisen. Voorbereiding is het halve werk, dus begin op tijd met het regelen van je documenten.
De STCW Basic Safety Training
STCW staat voor Standards of Training, Certification and Watchkeeping. Dit is een internationaal verdrag dat eisen stelt aan maritieme professionals. Iedereen die op een zeeschip werkt, moet de STCW Basic Safety Training hebben gevolgd. Tijdens deze training leer je vier essentiële dingen: brandbestrijding, overleven op zee, EHBO en persoonlijke veiligheid aan boord. De cursus duurt enkele dagen en is erg praktisch. Je oefent bijvoorbeeld met brandblussers en overlevingsvlotten. Het certificaat is vijf jaar geldig. Daarna moet je een opfriscursus, een refresher, volgen om het te verlengen. Wil je meer weten over deze opleiding? Een scheepvaart opleiding kan je hier goed op voorbereiden.
Het Monsterboekje
Het monsterboekje is je persoonlijke maritieme paspoort. Het registreert al je vaartijd en ervaringen op zee. Elke keer dat je aan boord gaat, wordt dit bijgeschreven. Dit boekje is belangrijk voor je carrière. Het laat zien hoeveel uren je hebt gevaren en op welke schepen. Dat is nodig als je hogerop wilt of bepaalde functies wilt bekleden. Je vraagt het monsterboekje aan bij Kiwa Register in Nederland. Het aanvragen kost een kleine vergoeding en je hebt een geldig identiteitsbewijs nodig.
Medische geschiktheid
Voor je mag werken op zee, moet je medisch gekeurd worden. Deze keuring gebeurt bij een erkende arts. Er wordt onder andere gekeken naar je gezichtsvermogen, gehoor en fysieke conditie. Werken op een schip is zwaar en vraagt om goede gezondheid. Het medische certificaat is meestal twee jaar geldig. Voor oudere werknemers kan de geldigheidsduur korter zijn. Zorg dat je op tijd een nieuwe keuring plant, anders mag je niet aan boord.
Functiespecifieke papieren
Afhankelijk van je functie heb je aanvullende papieren nodig.
Officieren hebben een vaarbevoegdheidsbewijs nodig, ook wel Certificate of Competency (CoC) genoemd. Dit haal je na een langere opleiding en praktijkervaring.
Beveiliging vraagt om een Security Awareness training. Dit is verplicht op de meeste zeeschepen vanwege internationale veiligheidsregels.
Catering en service medewerkers moeten vaak een HACCP-certificaat hebben. Op cruiseschepen kunnen er extra eisen zijn, zoals specifieke hygiënetrainingen.
Reisdocumenten en visa
Je paspoort moet nog lang geldig zijn. Veel landen eisen minimaal zes maanden geldigheid na aankomst. Daarnaast bestaat er een Seafarer’s Identity Document (SID), een speciaal reisdocument voor zeevarenden. Ook visa zijn belangrijk. Voor reizen naar de VS heb je bijvoorbeeld een C1/D visum nodig als je via Amerikaanse havens vaart.
Praktische checklist:
- Geldig paspoort
- STCW Basic Safety Training certificaat
- Medisch certificaat (zeevaartkeuring)
- Monsterboekje
- (Optioneel) Vaarbevoegdheidsbewijs

